Australian cattle dog – charakter, pielęgnacja, szkolenie

Australian Cattle Dog to wymagający, inteligentny i pełen energii pies stworzony do pracy, który odnajdzie się wyłącznie w rękach doświadczonych opiekunów. Zapewnienie mu odpowiedniej dawki ruchu i stymulacji umysłowej jest absolutną koniecznością dla zachowania jego równowagi psychicznej. Poznaj szczegółowe informacje o jego charakterze, zasadach pielęgnacji i skutecznych metodach szkolenia.

Historia i pochodzenie rasy

Początki rasy sięgają XIX wieku, kiedy to australijscy farmerzy stanęli przed wyzwaniem stworzenia psa zdolnego do zaganiania półdzikiego bydła na rozległych, suchych terenach buszu. Przywiezione z Europy czworonogi nie radziły sobie w ekstremalnym klimacie. Przełom nastąpił, gdy farmer Thomas Hall sprowadził na swoją posiadłość psy pasterskie z północno-wschodniej Anglii, a następnie skrzyżował je z oswojonym dingo. Tak powstały Hall’s Heelers – wyjątkowo wytrzymałe i samodzielne psy, które przez lata utrzymywano wyłącznie na terenie jego farmy.

Po śmierci Halla w 1870 roku jego czworonogi trafiły na sprzedaż wraz z resztą majątku, szybko zyskując uznanie innych hodowców bydła. W 1890 roku psy te zwróciły uwagę hodowców z Sydney, którzy w 1903 roku opracowali pierwszy oficjalny wzorzec rasy, nadając jej nazwę Australian Cattle Dog. Dalsze losy rasy wiązały się z domieszką krwi innych psów – nie ma jednoznacznych dowodów na udział dalmatyńczyka i bulteriera, jednak to właśnie po dalmatyńczyku szczenięta tej rasy odziedziczyły charakterystyczną cechę rodzenia się całkowicie białymi. Do Stanów Zjednoczonych pierwsze osobniki trafiły za sprawą żołnierzy powracających z Australii, a po 1980 roku rasa rozprzestrzeniła się także do Kanady i Wielkiej Brytanii.

Jak wygląda Australian Cattle Dog?

Sylwetka tego psa odzwierciedla jego użytkowe przeznaczenie. To średniej wielkości, mocno zbudowany pies o zwartej i harmonijnej budowie. Samce osiągają wysokość od 46 do 51 cm w kłębie, natomiast suki są nieco niższe i mierzą 43 do 48 cm. Waga dorosłego osobnika waha się w przedziale od 15 do 16 kg. Stosunek długości tułowia do wysokości wynosi 10:9, co nadaje mu proporcjonalną sylwetkę. Grzbiet jest prosty i mocny, a klatka piersiowa głęboka.

Na uwagę zasługują szczegóły anatomiczne ułatwiające wielogodzinną pracę. Głowa jest masywna, z szeroką czaszką i mocną, szeroką kufą. Średniej wielkości, owalne oczy o ciemnobrązowej barwie mają wyraz czujności i inteligencji. Uszy są trójkątne, grube, szerokie u nasady i skierowane na zewnątrz – w czasie czuwania sztywno wzniesione. Ogon osadzony jest dość nisko i zwisa z lekkim zagięciem. Kończyny są proste, równoległe i mocne, co gwarantuje zwinny oraz niezmordowany ruch.

Okrywa włosowa składa się z dwóch warstw – twardych i przylegających włosów okrywowych oraz gęstego podszerstka, który doskonale chroni przed zmiennymi warunkami atmosferycznymi. Występuje w dwóch wariantach umaszczenia: błękitno-dereszowatym oraz rudo-dereszowatym. Dereszowaty efekt powstaje poprzez przesianie kolorowych włosów białymi. U osobników błękitnych dopuszczalne są podpalane znaczenia i czarne łaty na głowie, natomiast u rudych preferuje się symetryczne rude łaty. Ciekawostką jest, że szczenięta rodzą się całkowicie białe, a ich właściwe barwy ujawniają się stopniowo z wiekiem.

Charakter i temperament

To pies twardy, odporny zarówno fizycznie, jak i psychicznie, dla którego praca stanowi największą przyjemność i cel życia. Nie oznacza to jednak, że każdy osobnik musi zaganiania bydło na farmie – najważniejsze, by miał do wykonania jakieś zadanie angażujące jego umysł. W rodowodzie tej rasy płynie krew dingo, co przekłada się na silny instynkt łowiecki i pasterski, dużą samodzielność i zawziętość w dążeniu do celu.

Lojalność i stosunek do rodziny

Australian Cattle Dog tworzy wyjątkowo silną więź ze swoim opiekunem, wobec którego jest bezgranicznie oddany. Innych członków rodziny toleruje, jednak to jedna osoba staje się centrum jego psiego świata. Izolacja od ludzi jest dla niego największą karą – pozostawiony sam sobie na długie godziny, szybko popada w frustrację. Nie jest to rasa polecana do rodzin z małymi dziećmi, zwłaszcza tych aktywnych i hałaśliwych, gdyż silny instynkt pasienia może objawiać się dotkliwym szczypaniem zębami po piętach, skakaniem i przewracaniem domowników.

Poziom szczekliwości

Wbrew obiegowej opinii o psach pasterskich, przedstawiciele tej rasy nie są zbyt szczekliwi. Potrafią jednak głośno i stanowczo alarmować o pojawieniu się intruza. Ta cecha, w połączeniu z wrodzoną nieufnością wobec obcych, czyni z nich doskonałych stróżów. W sytuacji zagrożenia będą bronić swojej rodziny i terytorium z dużą determinacją.

Jak szkolić Australian Cattle Dog?

Szkolenie tego psa to fascynujące, ale i wymagające wyzwanie. Jego nieprzeciętna inteligencja sprawia, że błyskawicznie uczy się nowych komend, jednak równie szybko przyswaja sobie niepożądane nawyki. Najważniejszym fundamentem jest zbudowanie silnej relacji opartej na wzajemnym zaufaniu i znalezienie skutecznego sposobu na podtrzymanie jego motywacji. Konsekwencja i stanowczość przewodnika są niezbędne, jednak użycie przemocy lub metod awersyjnych wywoła gwałtowny protest i obronę, często z użyciem zębów.

Podstawą prawidłowego wychowania jest wczesna i szeroko zakrojona socjalizacja. Regularne spacery w różnorodnym środowisku, budowanie pozytywnych skojarzeń z napotkanymi ludźmi i obcymi psami, a także udział w psim przedszkolu znacząco redukują ryzyko wystąpienia problemów behawioralnych w przyszłości. Opiekun szczeniaka musi poświęcić ogrom uwagi nie tylko nauce komend i spokojnego chodzenia na smyczy, ale także pracy nad kontrolą instynktów. Doskonałym ujściem dla jego energii są psie sporty, w których odnosi spektakularne sukcesy. Można uprawiać z nim praktycznie każdą dyscyplinę:

• posłuszeństwo sportowe,
• agility,
• flyball,
• tropienie użytkowe,
• IPO,
• frisbee,
• pasterstwo.

Pielęgnacja i zdrowie

Pielęgnacja tej rasy jest wyjątkowo prosta i nie zajmuje wiele czasu. Krótka, dwuwarstwowa sierść wymaga wyczesywania jedynie raz na dwa tygodnie, a w okresie intensywnego linienia nieco częściej. Oprócz szczotkowania należy pamiętać o regularnej kontroli stanu pazurów oraz ich przycinaniu w razie potrzeby, a także o systematycznym sprawdzaniu czystości oczu i uszu. Do spacerów najlepiej używać solidnej, dobrze dopasowanej obroży lub wygodnych szelek typu guard. Smycz powinna być tradycyjna i mocna, natomiast podczas aktywnych wyjść w teren sprawdzi się długa linka treningowa. Warto zaopatrzyć się także w kaganiec fizjologiczny, który umożliwia swobodne dyszenie i picie wody, oraz klatkę kennelową, ułatwiającą transport i zapewniającą bezpieczne miejsce do odpoczynku.

Ze względu na wyjątkową siłę szczęk i zawziętość, wszystkie zabawki muszą być solidne i odporne na zniszczenie – zwykłe pluszaki czy cienkie gumy nie mają szans w starciu z tym czworonogiem.

Jakie problemy zdrowotne najczęściej występują?

Australian Cattle Dog to rasa wyjątkowo zdrowa, odporna i długowieczna. Większość osobników nawet w wieku 14 lat cieszy się bardzo dobrą kondycją. Rekordzistą był pies o imieniu Bluey, który dożył 29 lat i 5 miesięcy, co zostało odnotowane w Księdze Rekordów Guinnessa. Mimo to u przedstawicieli tej rasy diagnozuje się kilka schorzeń o podłożu dziedzicznym. Należą do nich:

• postępujący zanik siatkówki (PRA), który może prowadzić do utraty wzroku,
• głuchota, często powiązana z białym umaszczeniem i mogąca dotyczyć tylko jednego ucha, dlatego szczenięta z hodowli powinny mieć wykonane badanie słuchu metodą BAER,
• dysplazja stawów biodrowych i łokciowych,
• spondyloza,
• różnego rodzaju urazy układu ruchu wynikające z przeciążeń podczas zbyt forsownej aktywności fizycznej.

Z uwagi na podatność na problemy ze stawami i intensywny tryb życia, dietę psa warto wzbogacić o wysokiej jakości preparaty na stawy, zawierające glukozaminę i chondroitynę.

Jak żywić psa pracującego?

Dieta aktywnego Australian Cattle Dog musi być wysokoenergetyczna, bogata w białko i tłuszcze, by sprostać ekstremalnym wymaganiom jego organizmu. Karma dla psów aktywnych powinna zawierać powyżej 30% białka zwierzęcego niezbędnego do budowy i regeneracji mięśni oraz tłuszcz jako skoncentrowane źródło kalorii. Dobrze sprawdzają się zarówno gotowe karmy suche typu endurance, jak i dieta BARF oparta na tłustszych gatunkach mięsa. Przy mniejszej dawce ruchu kontrolowanie porcji jest o tyle ważne, że nadmiar energii szybko odłoży się w postaci zbędnych kilogramów, obciążając stawy.

Dla kogo ta rasa?

To pies wyłącznie dla doświadczonych i zaangażowanych opiekunów, którzy są w stanie zapewnić mu intensywną pracę, codzienną dawkę wyzwań i ogrom uwagi. W nieodpowiednich rękach, pozbawiony zajęcia i wyraźnego przewodnictwa, może stać się sfrustrowany, a nawet agresywny. Znakomicie odnajdzie się u boku sportowca uprawiającego psie dyscypliny lub jako towarzysz osoby prowadzącej bardzo aktywny tryb życia. Choć potrafi żyć w mieście, znacznie lepiej poczuje się w domu z dużym ogrodem, zlokalizowanym w spokojnej okolicy blisko natury.